Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, “İzmit Körfez Geçişi-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi”ne Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) muafiyeti sağlayan Başbakanlık Genelgesi’nin ilgili maddesinin yürütmesinin durdurulmasıyla ilgili 14. dairenin kararına yapılan itirazı reddetti.
İstanbul İzmir arasını 3.5 saate düşürecek otoyol projesini, ÇED sürecinden ayrı tutan genelgenin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası ile Ege Çevre ve Kültür Platformu Derneği (EGEÇEP) tarafından dava açılmış, Danıştay 14. Dairesi de yürütmenin durdurulmasına karar vermişti.
Ancak idare, yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararı dikkate almamış ve otoyol inşaatına devam kararlılığı göstermişti. Bir yandan inşaat sürerken Başbakanlık karara itiraz etti. İtirazı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu değerlendirdi. Hüküm öncesi görüş bildiren Danıştay Tetkik Hakimi Bülent Küfüdür, davaya konu olan genelgenin 9. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, dolayısıyla yürütmenin durdurulmasının yasal koşullarının oluşmadığını savundu. Danıştay Savcısı Abidin Çelik ise başbakanlığın itiraz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin yürütmenin durdurulması kararını ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı yönünde görüş bildirdi.
Bu görüşlerden sonra Danıştay’ın daire başkan ve üyelerinden oluşan 31 kişilik kurul, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince yürütmenin durdurulması için koşulların oluştuğuna, dolayısıyla idarenin yaptığı itirazın reddine karar verdi.
Kurul kararını esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile aldı.
Gerekçede karşı oy kullanan 7 üye, “dava konusu düzenlemenin iptal davasına konu olabileceği tartışmasız olmakla beraber, dava konusu düzenleme yönünden başbakanlığın yetkisinin bulunup bulunmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir” dedi. Aynı üyeler, “yasayla münhasıran bir bakanlığa verilen görevle ilgili düzenleme yapma konusunda başbakanın yetkisi bulunmamaktadır” ifadesini kullandı.
Üyeler ayrıca, idare hukukuna göre üst makamın, astın yerine geçerek karar alamayacağını bildirdi ve şöyle dedi:
“Başbakanlıkça düzenleme yapılarak Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nin ve bu projenin gerçekleştirilmesi için gerekli tüm diğer tesislerin çevre etki değerlendirmesi sürecinden muaf olduğu yönünde talimat içeren dava konusu düzenlemede yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.”
Başka bir karşı oyda da 7 farklı üye, ÇED konusunda muafiyet tanınacak “diğer tesisler”in neler olduğu konusundaki belirsizliğe dikkat çekerek, bu yönden de dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunduğunu savundu.
—DÖRT DÖRTLÜK—
Veriyorsa kararlarını yargı
Ve saplıyorlarsa hukuka kargı
Siz çıkarın bundan bir vargı
Sarın artık bu yaraya bir sargı