Bugün tedavülde olan banknotlarımızdan en büyüğü 200 lira ama pek görmüyoruz. Elimize en çok geçen büyük banknot ise 100 lira.. Peki, 100 liralık banknotlarda kimin fotoğrafı var, bakmadan söyleyebilecek kaç kişi çıkar acaba? Söyleyelim: Itrî.. Yani Buhurîzade Mustafa..
Itrî, 17. yüzyılda yaşamış, klasik Türk müziğinin ölümsüz eserlerine imza atmış bir besteci.. Itrî’yi en iyi, bayram namazlarında okunan segâh makamındaki tekbir ile salat-ı ümmiyeden tanırız. Tarih ve Klasik Türk Müziği’ne ilgi duymayanlar Itrî’yi başka türlü bilemezler çünkü..
Türk pop müziğinin kralı Tarkan tarafından seslendirilen “Tuti-i mucize-i guyem”i biliriz de, güftenin Nef’i’ye, bestesinin de Itrî’ye ait olduğunu kaçımız biliriz ki?
Itri’nin segâh makamında, yürük semai usulünde bestelediği sözleri hatırlayalım:
Tuti-i mucize gûyem ne desem laf değil
Beli yarim beli dost,
beli mirim beli dost,
beli ömrüm beli dost
Çerh ile söyleşemem ayinesi saf değil
Ehl-i dildir diyemem sinesi saf olmayana
Ehl-i dil birbirini bilmemek insaf değil
Türkçeleştirilmiş hali şöyle:
Mucizeler söyleyen bir papağanım, söylediklerim boş laf değil
Felekle söyleşemem çünkü onun sinesi saf değil
Kalbi temiz olmayana gönül ehlidir diyemem
Gönül adamlarının birbirini tanımamaları insafa sığmaz
* * *
Sadede gelelim..
Günlük olağan mücadelelerimiz, kendi gönlümüze küstürdü hepimizi.. Gönlümüzün sesini dinleyelim azıcık. Gönüllerimizi, ruhlarımızı besleyelim.
Bu beslenme müzikle olur, resimle olur, heykelle olur, herhangi bir el sanatıyla olur.
Biriyle olsun besleyelim ki, kavgaları bitirelim, birbirimizi daha iyi anlayalım.
Gene Itrî’nin bestelediği Hafız Şirâzî’nin şu sözlerine bakın hele:
Ey sabah rüzgarı, gülün güzellik taslamasına tahammülüm kalmadı,
Elim kan içinde kaldı, Allah hakkı için sevgili nerede?
Bakî’nin şu sözlerini de Itrî, hisar makamında bestelemiş:
Senin içi kırmızı şarapla dolu kadehe benzeyen dudaklarının ve nur saçan yüzünün yanında, Cem’in kadehiyle İskenderiye fenerinin aynasının ancak adı vardır.
* * *
AKP Bursa İl Başkanlığı’nca, UNESCO 2012 Uluslararası Itrî Yılı nedeniyle Merinos Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde önceki gece Itrî’ye vefa konseri düzenlendi. Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç da katıldı.
Oradaydık.. Mutlu olduk.. Gönüllerimiz şenlendi..
E artık bitirelim yazıyı..
Konuya, 100 liralık banknot üzerindeki Itrî resminden girmiştik ve yine oradan bağlayalım.
Para her şey değil!
—DÖRT DÖRTLÜK—
Ne gülün aşkıyla yanan bülbülüz
Ne gülün kokusuna rengine tutuluruz
Yine de gül dermeyi arzularız
Kırma kalbimi güzel, belki yüzyüze geliriz
(Nâbî’den uyarlama)